ETF na złoto: cztery fizyczne ETC, gdzie je kupić i co z podatkiem

ETC to nie ETF: co kupujesz

Fundusz ETF zgodny z dyrektywą UCITS musi być zdywersyfikowany, więc nie może trzymać samego złota. Emitenci obchodzą to przez ETC (exchange traded commodity): papier dłużny spółki celowej, zabezpieczony sztabkami w skarbcu banku powierniczego, na przykład J.P. Morgan lub HSBC w Londynie. Każda jednostka odpowiada określonej ilości uncji, która co dzień maleje o opłatę. Cena ETC podąża za kursem złota w dolarach, a notowanie w euro lub złotych tylko przelicza tę cenę.

Dla Ciebie różnica jest dwojaka. Po pierwsze, formalnie jesteś wierzycielem emitenta, a nie współwłaścicielem funduszu; zabezpieczeniem jest wydzielone złoto, nie majątek emitenta. Po drugie, ETC nie podlega ochronie, jaką dyrektywa daje funduszom, dlatego warto czytać dokument KID i sprawdzać, czy złoto jest przypisane (allocated) do emisji. U wszystkich czterech powyżej tak jest.

Ile kosztuje zakup: XTB czy eToro

XTB pobiera 0,00% prowizji od ETF-ów i ETC do 100 000 EUR obrotu w miesiącu, powyżej 0,20%. Przy liniach w euro (PPFB.DE, 8PSG.DE, GOLD.FR) dochodzi 0,50% za przewalutowanie ze złotych – chyba że masz subkonto w EUR. Royal Mint w PLN na GPW kupisz bez przewalutowania; to jedyny ETC na złoto notowany w złotych. Jak działa rachunek i plany inwestycyjne, opisujemy w tekście ETF w XTB.

eToro nie pobiera prowizji od ETF-ów i tak samo traktuje notowane u siebie ETC (PPFB.DE, 8PSG.DE). Konto jest w USD, więc płacisz za przewalutowanie przy wpłacie i wypłacie: 1% przelewem lub kartą, 650 PIPs bankowością internetową. Szczegóły w recenzji eToro.

Różnica między 0,12% a 0,25% opłaty rocznej to 13 zł na każde 10 000 zł. Przewalutowanie 0,50% przy zakupie i sprzedaży to 100 zł od tej samej kwoty. Przy mniejszych, regularnych zakupach koszt wejścia waży więcej niż opłata roczna; przy wieloletnim trzymaniu dużej kwoty – odwrotnie. Własne liczby przeliczysz w kalkulatorze kosztów ETF.

Podatek Belki i IKE

Zysk ze sprzedaży ETC jest opodatkowany jak zysk z ETF-u: 19% w zeznaniu PIT-38. ETC nie wypłaca dywidend, więc nie ma podatku do czasu sprzedaży. XTB jako polski dom maklerski przysyła PIT-8C; przy eToro dochód liczysz sam po kursie NBP i wpisujesz w wierszu 2 formularza – krok po kroku w poradniku PIT-38. Czy dany ETC można kupić na IKE lub IKZE, zależy od listy instrumentów konkretnego brokera; sprawdź to w aplikacji przed wpłatą. Zasady obu kont opisujemy w tekście IKE czy IKZE.

Na co uważać

• Kurs dolara. Złoto wycenia się w USD. Umocnienie złotego obniża wynik w PLN nawet przy rosnącej cenie kruszcu – także dla linii notowanych w euro czy złotych.
• Brak dochodu bieżącego. ETC nie płaci odsetek ani dywidend; całość wyniku to zmiana ceny minus opłata.
• Wahania. Emitenci sami zaliczają złoto do aktywów o wysokim ryzyku (Invesco: wskaźnik SRI 4 w skali 1–7). Złoto ma za sobą także wieloletnie spadki.
• Spread. Przy mało płynnych liniach, na przykład na GPW, różnica między ceną kupna i sprzedaży może być większa niż na Xetra.
• CFD to co innego. Kontrakt na złoto z dźwignią w XTB czy eToro nie jest zabezpieczony kruszcem i rozlicza się codziennie; 77% rachunków detalicznych w XTB traci na CFD. Do długoterminowego trzymania złota służy ETC.

Alternatywy

Fizyczne złoto (monety, sztabki) daje posiadanie kruszcu, ale wiąże się z marżą dilera przy kupnie i sprzedaży oraz kosztem przechowywania. Akcje spółek wydobywczych i ETF-y na nie, jak VanEck Gold Miners (G2X.DE w eToro), to ekspozycja na biznes kopalń, nie na cenę złota – zachowują się inaczej. Jeśli złoto ma być tylko częścią portfela, zestawienie szerokich funduszy znajdziesz w poradniku najlepsze ETF 2026.